الشيخ رحيم القاسمي

36

محقق مجلسى ( شرح احوال و آثار فقيه عارف ) ( فارسى )

اشعار آبدار ، و معانى رنگين ، و نكات دلپذير شيرين ، از آن جناب ، زبانزد خاص و عام است . به تخصيص ، به روش ملاى روم . . . و اين دو بيت از آن جمله است : سهل باشد در ره فقر و فنا * گر رسد تن را تعب ، جان را عنا درد ، راحت دان چو شد مطلب بزرگ * گرد گله ، توتياى چشم گرگ و مجموعه اى ترتيب داده اند در ضمن هفت مجلد ، از سخنان رنگين ، و عبارات بلاغت آئين ، و اشعار آبدار قدماء و متأخرين ، و مباحث دقيقه از هر فنّ ، و حكايات لطيفه از هر باب ، و به كشكول موسوم گردانيده . مجملًا ، بحرى است موّاج ، كه آثار فيضانش به اكناف و اطراف رسيده ، اكنون وجود شريف آن فريد عصر ، زينت بخش رياض جهان ، و طراوت افزاى عرصه ايران است . جمعى كثير از طلبه علوم و افاضل عصر از استفاده مجلس او كامياب معنى اند » . « 1 » نصر آبادى مى نويسد : « حقاً كه شيخ المحقّقين ، و قدوه ارباب يقين ، و واسطة العقد گوهر عرفان ، و بحر موّاج معرفت و ايقان بوده ، در تزكيه نفس و تصفيه باطن عديل نداشت . پيوسته از باده شوق نشئه ياب ، و از شاهد حقيقت كامرا و كامياب بوده ، اكثر ايام حيات به سياحت و تحصيل تجارت صرف نموده ، صحبت بسيارى از اهل حال دريافته ، چنانچه كشكول صاحب قبولش به اين معنى شاهدى است . تصانيفش همه مرغوب ، خصوصاً مفتاح الفلاح و اربعين و خلاصه در علم حساب و رساله اسطرلاب و تشريح الافلاك و مشرق الشمسين در فقه و حاشيه بر تفسير قاضى و كشكول . مجملًا قريب به صد تصنيف و تأليف دارد . جميع مختصر و مفيد .

--> ( 1 ) . عالم آراى عباسى ج 1 ص 156 - 157 .